Basics

Ta część przedstawia kluczowe pojęcia, korzyści i napięcia związane z Citizen Developmentem w organizacjach.

Żyjemy w dynamicznym świecie, technologia jest coraz bardziej powszechna i dostępna. Szybkie tworzenie rozwiązań jest kluczowe dla biznesu by pozostać w grze

Kluczowe terminy

  • Lowcode i nocode (LCNC) - platformy technologiczne które pozwalają na tworzenie aplikacji i rozwiązań za pomocą interfejsu graficznego i wcześniej stworzonych modułów a nie poprzez pisanie kodu
  • Citizen Development - sytuacja w której osoby nie posiadające formalnie roli czy wykształcenia IT tworzą produkty rozwiązujące biznesowe problemy ogranizacji
  • Citizen Developer - osoba która wykorzystuje platformy lowcode i nocode do rozwiązywania problemów swojego zespołu, organizacji czy swoich klientów.
  • Jest to zazwyczaj ekspert w danej nie-technicznej dziedzinie
  • Dzięki tej wiedzy, najlepiej wie jak rozwiązać dane wyzwanie, pierwszy identyfikuje nadchodzące szanse

Ciekawostka:

  • Wg Gartnera z 2019 roku, w 2023 Citizen Developerów będzie cztery razy więcej, niż tradycyjnych developerów.
  • Wg Gartnera, w 2024 roku około 65% aplikacji biznesowych będzie tworzonych z pomocą LCNC

PMI wyróżnia trzy role w ramach Citizen Developmentu

  • Praktycy - czyli osoby faktycznie wytwarzający aplikacje z pomocą LCNC
  • Architekci biznesowy - osoby zarządzające procesem, wykorzystywanymi narzędziami oraz komunikacją między działami (Project/product managerzy, Agile Coachowie etc)
  • Stratedzy - Osoby sprawiające, że inicjatywy CD mogą się rozwijać; wspierają zmianę w organizacji swoim autorytetem (członkowie senior managementu)

Jakie korzyści płyną z wdrożenia Citizen Developmentu

Korzyści dla organizacji

  • model efektywny kosztowo
  • pozwala ludziom bezpośrednio zaangażować się w rozwój produktu
  • przyspiesza tempo wytwarzania rozwiązań

Korzyści dla działu IT

  • zmniejsza obciążenie IT
  • zwiększa prędkość innowacji
  • IT staje się partnerem a nie tylko wykonawcą
  • aplikacje LCNC zazwyczaj są prostsze w utrzymaniu

Pracownicy

  • CD opiera się o ludzi którzy chcą tworzyć. CD daje im sprawczość do rozwiązywania zauważonych nieefektywności. Obdarzenie ich zaufaniem zwiększy motywacje

Jest silna synergia między ideą Citizen Developmentu a tym w jakim kierunku rozwijają się współczesne organizacje. Biznesowe decyzje są delegowane do specjalistycznych zespołów najlepiej znających daną materię a tradycyjna hierarchiczna struktura jest zastępowana. Odchodzi się od podziału funkcyjnego organizacji na rzecz dynamicznego podziału projektowego.

Relacja z IT

W dynamicznie zmieniającym się świecie biznesowym działy IT są pod dużą presją szybkiego wytwarzania rozwiązań z jednej strony oraz z ograniczonymi budżetami i niedoborem wykwalifikowanych specjalistów na rynku

Shadow IT - sytuacja kiedy biznes nie czeka na IT i sam rozwiązuje swoje wyzwania. Tworzy to wiele ryzyk (ryzyko utraty danych, wycieku informacji, zależność od konkretnej osoby). Ma też swoje biznesowe korzyści - w szybki sposób poprawia lub dostarcza nową wartość.

Z powyższego wynika, że jest duża potrzeba na adopcje CD jako istotnego elementu cyfrowej transformacji. Biznes może tworzyć lub prototypować rozwiązania odciążając IT. W bardziej złożonych wyzwaniach IT może przejąć wykonanie aplikacji.

By Citizen Development sprawnie funkcjonował w organizacji musi być przedstawiony i zrozumiany przez IT. Pod koniec dnia jest to sposób dzięki któremu IT może zajmować się faktycznie krytycznymi procesami (cyber bezpieczeństwo, dostępność usług, rozwój kluczowych systemów). Ważne by Citizen Developerzy mieli wolność i sprawczość w działaniu po ułożeniu relacji z IT.

Citizen Development Canvas

Ta część skupia się na tym jak dobrze ułożyć sobie relacje z IT

Project delivery

  • Hiper agile Software Development Life Cycle (SDLC)
  • Fast Track - dla prostych aplikacji, bez udziału IT
  • Assisted - dla bardziej złożonych, z biernym udziałem IT
  • IT Delivery - dla najbardziej złożonych lub ryzykownych, pod nadzorem IT
  • Ideation 2.0 - proces tworzenia pomysłów i prototypów proponowany przez PMI
  • Suitability assessment - ocena, czy dana inicjatywa powinna być realizowana w ramach CD czy tradycyjną ścieżką rozwoju oprogramowania w firmie

Capability development

  • Business analysis and design - ocena czy inicjatywa nie uczyni więcej szkód niż pożytku w kontekście całej organizacji. Być może zmieniane narzędzie jest używane przez inne działy i nie uwzględnienie ich wymagań może spowodować zaburzenie ich pracy.
  • Enterprise risks requirements - określają jak wykorzystywane narzędzia LCNC wpasowują się w architekturę rozwiązań naszej firmy. Niefunkcjonalne wymagania określają jakie korporacyjne zasady muszą zostać zaspokojone. Wymagania funkcjonalne opisują jak aplikacja ma działać.
  • Application development - ogólne zasady projektowania aplikacji, modeli danych i interfejsów. Ta część jest bardzo zależna od wybranej platformy, ale chcemy tu zastanowić się jak możemy spełniać wymagania niefunkcjonalne (jak skalowanie się naszego rozwiązania) jak i funkcjonalne (jak stworzyć przyjazny ergonomiczny interfejs użytkownika)

Operating model

  • Conceptual design and end-state - mało która organizacja w pełni wykorzystuje - skaluje - Citizen Development. A pełna propagacja pozwala na: istotne zmniejszenie kosztów zarządzania projektami, zmniejszenie uwagi menadżerskiej oraz zwiększenie czasu IT na inne zadania
  • Support Citizen Development - by skalować CD do całej organizacji potrzebny jest model operacyjny, rozumiany jako zestaw zasad, procesów i narzędzi wykorzystywanych przez CD. By to osiągnąć warto powołać centrum kompetencyjne CD lub/i społeczność praktyków CD. Dzięki czemu nowe inicjatywy będą prowadzone w spójny, uporządkowany sposób.

Organization alignment

  • Managing the change - CD wprowadza nowości do organizacji zmieniające sposób pracy, tego jak są prowadzone procesy biznesowe i ogólnie wpływają na kulturę organizacji. Celem CD jest budowanie aplikacji rozwiązujących jakieś wyzwania. Osoby odpowiedzialne za CD muszą się liczyć z oporem i aktywnie dbać o rozładowywanie napięć i promować adopcje tych rozwiązań.
  • Przykład: Budowanie aplikacji za plecami IT spowoduje opór; pierwotnie IT było odpowiedzialne za dostarczanie rozwiązań. Brak poinformowania działu IT tworzy złą atmosferę a w połączeni z brakiem doświadczenia w obszarze LCNC powoduje czynny opór i napięcia. Wprowadzenie Citizen Develiopment może być jak trzęsienie ziemi dla IT - gwałtowna, niespodziewana zmiana - warto włączyć ich od początku, słuchać i edukować.
  • Creating the culture - Na pewnym poziomie CD jest rewolucją kulturową w organizacji. Demokratyzuje aktywności wcześniej zarezerwowane dla IT oraz wzmacnia i daje dodatkowe narzędzia samoorganizującym się zespołom projektowym. Nie wszystkie organizacje czują się komfortowo w takim modelu pracy.
  • Transparent accountability - pomyślne wdrożenie CD wymaga przejrzystych zasad odpowiedzialności. Istotne jest by określić: kto jest zaangażowany, jaką rolę posiada w projekcie, jaki efekt ma wytworzyć jego praca czy kiedy ich zaangażowanie będzie kluczowe podczas trwania projektu.
  • IT Governance as an Enabler - CD wymaga wprowadzenia modelu “Kontroli przez IT” (IT Governance) nie skupionego na zakazach i biurokracji a bardziej lekkiego, otwartego i partnerskiego ale stale zapewniając  zgodność z regulacjami i bezpieczeństwo organizacji.
  • KPIs and Reporting - poza standardowym mierzeniem wartości biznesowej wytworzonej aplikacji można mierzyć też otoczenie związane z procesem CD. Warto tak konstruować miary sukcesu by złapać odpowiedzi na takie pytania jak: czy efektywnie wykorzystujemy zespół CD, czy organizacja zaakceptowała CD, czy nasz zespół jest odpowiednio wyszkolony, czy występuję współpraca między działami, czy zaadresowaliśmy problem Shadow IT?
  • Citizen Development Value Tree - Drzewo wartości ma pomóc w komunikacji korzyści płynącej z tworzenia aplikacji za pomocą CD. Dobre drzewo wartości powinno: łączyć efekty pracy ze strategią i celami firmy oraz w jasny sposób przestawiać kierownictwu wizje projektu

Firma chcąca działać w modelu CD musi aktywnie stworzyć do tego warunki i dostosować swoje procesy tak by uwzględniały ultra-zwinną naturę pracy i decyzyjność jednostek. Działania CD powinny być powtarzalne i skalowane na całą organizację.

Citizen Development maturity model

Discovery - by uzyskać buy-in organizacji, warto zacząć od wyszukania “nisko wiszących owoców” czyli use casów gdzie CD ma sens i szybko przyniesię mierzalny efekt.

Experimentation - gdy mamy pomysły, możemy zaangażować inne osoby potencjalnie zainteresowane, wytworzyć bardzo prosty prototyp. W tym miejscu budujesz case dla kierownictwa by kolejne iteracje były akceptowane przez coraz wyższe szczeble zarządcze.

Adoption - to faza w której mamy coś działajacego i możemy poprosić wyższe kierownictwo o oficjalne wsparcie inicjatywy. Po jego otrzymaniu możemy zacząć rozmawiać z IT o Governance (nadzorze) oraz strukturze i podziale ról

Scaling - w tej fazie CD zostało pomyślnie wdrożone, ma wsparcie w organizacji i jasny nadzór i zgodność z regulacjami. Następuje propagowanie go w inne miejsca w firmie.

Innovating - CD ma tworzyć atmosferę w której ludzie czują, że mają realny wpływ na rozwiązania wykorzystywane w swoim obszarze. To moment w którym pracownicy aktywnie dyskutują o szansach i innowacjach w spontanicznie tworzonych grupach.

Ideation 2.0

Komentarz: Ta część jest spisana powierzchownie - w moim odczuciu jest już bardzo odległa od samego Citizen Developmentu. W skrócie jest to proces Ideation zakładający, że da się real time stworzyć PoC na spotkaniu - co w moim odczuciu jest optymistycznym założeniem. Ale sama filozofia - by tworzyć wewnętrzny PoC bez wielotygodniowego budowania listy wymagań, backlogu, opisu funkcji dla działu wykonującego jest w pełni trafiony.

Ostatnia część skupia się na procesie tworzenia pomysłów ze wsparciem platform LCNC. Łączy faze generowania pomysłu z szybkim prototypowaniem używając narzędzi LCNC gdzie dla kontrastu Dział IT oczekiwałby wyczerpującej specyfikacji. Dzieki temu organizacja może sprawniej walidować pomysły

Cel Ideation 2.0

  • Sporządzanie listy i nadanie priorytetów pomysłom na rozwiązania czy funkcję
  • Zebranie informacji na temat danej potrzeby biznesowej (pomysłu) z innych miejsc w organizacji
  • Zaangażowanie Citizen Developera w zbudowanie PoC

Ideation 2.0 mówi: nie czekaj na dokumentacje, zacznij robić aplikacje a następnie iteruj.

Dwa aspekty rozpoznawane w ramach CD w Ideation 2.0

  • Scope creep czyli szybko poszerzająca się lista oczekiwanych funkcji potrafiąca nawet zagrozić pomyślności zakończenia projektu w CD nie jest zła a nawet może być oczekiwana - szybki cykl pracy pozwala szybko wykonywać kolejne zlecenia

Komentarz: Myślę, że to bardzo optymistyczne podejście. Moje doświadczenia są takie, że o ile nocode istotnie przyspiesza development to biznes zawsze potrafi zasypać development szeregiem oczekiwań

  • Iteration - czyli kolejne rundy wydawania nowych wersji. Po wydaniu wersji następuje ocena efektu biznesowego i można podejść z nowymi wnioskami do budowania kolejnej wersji.

Generowanie pomysłów w Ideation 2.0: Really Round Robin, Ideathon, Hackathon, Group brainstorming, Surveys, User feedback, Beta testing

Ideation 2.0 - jak generować i poprawiać pomysły

  • pomysły poprawiane są równolegle z rozwojem aplikacji
  • inspiracje powinny wynikać z głębokiej wiedzy merytorycznej osób zaangażowanych (powinni być ekspertami dziedzinowymi)
  • zachęca do iterowania - każdy pomysł powinien być zbudowany, oceniony i poprawiony minimum 2-3 razy

Efekty Ideation 2.0

  • Product Vision Board
  • Vision: Jaki jest cel stworzenia aplikacji, jaką pozytywną zmianę ona przyniesie?
  • Target group: Kto będzie korzystał z aplikacji?
  • Needs: Jaki problem rozwiązuje? Jaką korzyść dostarcza?
  • Product: Czym jest produkt? Co sprawia, że się wyróżnia?
  • Cele biznesowe: Jak firma skorzysta na produkcie? Jakie mamy cele biznesowe
  • User Stories
  • Backlog
  • Application Mock-up